Bệnh Dại là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, lây từ động vật sang người do vi rút gây ra, ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương của các loài động vật có vú và người. Vi rút Dại lây truyền qua nước bọt, chất bài tiết có nhiễm vi rút Dại ở vết liếm, cắn của động vật mắc bệnh Dại; nguồn bệnh chủ yếu trên chó (>95%), mèo và động vật hoang dã.
Động vật sau khi nhiễm vi rút Dại có thời gian ủ bệnh khác nhau tùy thuộc loài, độc lực của vi rút và vị trí của vết cắn. Vi rút xâm nhập vào cơ thể chủ yếu thông qua vết cắn, vết liếm, vết cào, da, niêm mặc bị tổn thương, vết thương hở được nhân lên và hướng tới hệ thần kinh, phá hủy mô thần kinh, gây nên những kích động điên dại và kết thúc bằng cái chết.
Thời gian ủ bệnh ở động vật có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tháng, có thể lâu hơn, nhưng trước khi phát bệnh, vi rút có thể gây nhiễm cho người và động vật khác. Vi rút Dại có trong nước bọt của chó, mèo và động vật mắc bệnh, kể cả khi con vật chưa có dấu hiệu lâm sàng.
Đối với người, sau khi bị chó mèo Dại cắn, thời gian ủ bệnh thường từ 1-3 tháng hoặc lâu hơn. Thời gian ủ bệnh tùy thuộc vào tình trạng nặng, nhẹ của vết cắn, vị trí vết cắn có liên quan đến nơi có nhiều dây thần kinh, khoảng cách từ vết cắn đến não, số lượng vi rút thâm nhập. Vết cắn càng nặng và gần thần kinh trung ương thì thời gan ủ bệnh càng ngắn.
Theo thông tin Bộ Y tế hàng năm nước ta có hàng trăm người bị chết vì bệnh Dại. Có nhiều nguyên nhân gây tử vong do bệnh Dại ở người như: người bị động vật nghi Dại cắn không tiêm vắc xin phòng Dại hoặc huyết thanh kháng Dại, tiêm muộn, không đủ liều, không đúng chỉ định, tự điều trị, dùng thuốc nam; công tác quản lý đàn chó, mèo còn lỏng lẻo.
Bệnh Dại chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, tuy nhiên hoàn toàn có thể phòng tránh được. Để phòng ngừa bệnh Dại cho bản thân và cộng đồng, người dân cần chủ động thực hiện các khuyến cáo như sau:
1. Chủ động thực hiện kê khai hoạt động nuôi chó, mèo với Ủy ban nhân dân cấp xã theo quy định tại Thông tư số 23/2019/TT-BNNPTNT ngày 30/11/2019 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về việc Hướng dẫn một số điều của Luật chăn nuôi về hoạt động chăn nuôi, Thông tư số 18/2023/TT-BNNPTNT ngày 15/12/2023 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 23/2019/TT-BNNPTNT ngày 30/11/2019 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hướng dẫn một số điều của Luật Chăn nuôi về hoạt động chăn nuôi.
2. Tiêm vắc xin phòng Dại cho tất cả chó, mèo nuôi; người dân nuôi chó, mèo cần tiêm vắc xin phòng Dại đầy đủ và tiêm nhắc lại theo khuyến cáo của ngành thú y.
3. Không đùa nghịch, trêu chọc chó mèo; tránh tiếp xúc với chó, mèo có biểu hiện bất thường, nhất là với trẻ em.
4. Khi bị chó, mèo cắn:
a) Vệ sinh và khử trùng vết thương: rửa vết thương ngay lập tức bằng xà phòng dưới vòi nước chảy trong 15 phút. Nếu không có xà phòng, rửa vết thương bằng nước; sau đó sát trùng vết thương bằng cồn 700 hoặc thuốc sát khuẩn. Không băng kín vết thương và hạn chế làm dập vết thương.
b) Tiêm vắc xin phòng bệnh Dại hoặc huyết thanh kháng Dại ngay sau khi bị chó hoặc mèo cắn. Để vắc xin phòng bệnh Dại có hiệu quả cần tiêm vắc xin đầy đủ trong thời gian ủ bệnh, trước khi các triệu chứng bệnh Dại xuất hiện theo hướng dẫn của cán Bộ Y tế. Tuyệt đối không tự điều trị hoặc nhờ thầy lang chữa trị.
5. Hạn chế tối đa việc buôn bán, giết mổ chó, mèo để giảm nguy cơ, rủi ro tiếp xúc trực tiếp với vi rút Dại từ chó, mèo.
6. Trường hợp có nguy cơ mắc bệnh Dại, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để khám, tư vấn và xử lý kịp thời.
Căn cứ Quyết định số 2151/TTg-CP ngày 21/12/2021 của Thủ tướng chính phủ về việc phê duyệt chương trình quốc gia phòng chống bệnh Dại, giai đoạn 2022-2030, căn cứ Kế hoạch số 134/KH-UBND ngày 06/6/2022 của UBND TP Hải Phòng về Phòng chống bệnh Dại trên địa bàn thành phố Hải Phòng giai đoạn 2022-2030. Thực hiện Thông báo số 24/TB-UBND ngày 06/04/2026 của UBND xã về việc triển khai tiêm vắc xin phòng bệnh Dại cho đàn chó, mèo nuôi năm 2026.
UBND xã Tứ Kỳ tổ chức triển khai công tác tiêm vắc xin phòng bệnh Dại cho đàn chó, mèo nuôi trên địa xã.
Thời gian tiêm phòng tập trung: trong tháng 5/2026
Địa điểm tiêm tập trung: tại Nhà văn hóa các thôn
Để việc tiêm phòng vắc xin phòng bệnh Dại cho đàn chó, mèo đạt hiệu quả cao nhất, yêu cầu chủ nuôi chó mèo phải nhốt, xích chó, mèo đưa ra địa điểm tiêm tập trung hoặc liên hệ nhân viên thú y xã, trưởng, phó thôn để tiêm phòng vắc xin Dại cho chó tại nhà.
- Theo quy định của Bộ Nông nghiệp và PTNT, trường hợp chủ của chó mèo “Không tiêm phòng vắc xin phòng bệnh Dại cho động vật bắt buộc phải tiêm phòng; Không đeo rọ mõm cho chó hoặc không xích giữ chó, không có người dắt khi đưa chó ra nơi công cộng”; căn cứ điểm a khoản 2 Điều 7 Nghị định 90/2017/NĐ-CP (sửa đổi bởi khoản 3 Điều 2 Nghị định 04/2020/NĐ-CP) thì có thể bị xử phạt vi phạm hành chính mức phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng. Mức phạt nêu trên được áp dụng đối với cá nhân, trường hợp chủ thể có hành vi vi phạm là tổ chức thì mức phạt là gấp đôi (căn cứ khoản 3 Điều 3 Nghị định 07/2022/NĐ-CP).
- Chủ vật nuôi chịu mọi chi phí trong trường hợp có chó thả rông bị bắt giữ, kể cả chi phí cho việc nuôi dưỡng và tiêu hủy chó. Trường hợp chó, mèo cắn, cào người thì chủ vật nuôi phải bồi thường vật chất cho người bị hại theo quy định của Pháp luật.