Sáp nhập thôn – Bước đi cần thiết để nâng cao hiệu quả quản trị cơ sở trong giai đoạn mới
Trong tiến trình đổi mới tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, việc sáp nhập các thôn, tổ dân phố có quy mô nhỏ là một chủ trương đúng đắn, phù hợp với yêu cầu thực tiễn và xu thế phát triển hiện nay. Đây không chỉ là giải pháp hành chính nhằm sắp xếp lại đơn vị dân cư mà còn là bước đi quan trọng để nâng cao chất lượng quản trị ở cơ sở, tiết kiệm nguồn lực và tạo động lực mới cho sự phát triển của địa phương.
Những năm qua, cùng với quá trình đô thị hóa, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và biến động dân cư, nhiều thôn có quy mô dân số nhỏ, số hộ ít, không còn đáp ứng các tiêu chuẩn theo quy định. Trong khi đó, bộ máy quản lý ở mỗi thôn vẫn phải duy trì đầy đủ các chức danh, các tổ chức đoàn thể và các hoạt động thường xuyên. Điều này dẫn đến tình trạng phân tán nguồn lực, tăng chi phí quản lý và làm giảm hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở.
Việc sáp nhập thôn trước hết mang lại lợi ích về tổ chức bộ máy. Khi các thôn được hợp nhất, số lượng người hoạt động không chuyên trách được tinh giản, giảm đầu mối quản lý, giảm chi ngân sách cho phụ cấp và hoạt động thường xuyên. Nguồn lực tiết kiệm được có thể tập trung đầu tư cho các công trình dân sinh, xây dựng hạ tầng kỹ thuật, chỉnh trang cảnh quan và nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân.
Một lợi ích quan trọng khác là nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước ở cơ sở. Thôn sau sáp nhập có quy mô dân số lớn hơn, nguồn lực mạnh hơn, tạo điều kiện thuận lợi để triển khai các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu, chuyển đổi số cộng đồng và các phong trào thi đua yêu nước. Việc chỉ đạo, điều hành của cấp ủy, chính quyền cũng tập trung, đồng bộ và hiệu quả hơn.
Đối với hệ thống chính trị cơ sở, sáp nhập thôn góp phần củng cố tổ chức đảng, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ và hiệu quả hoạt động của các đoàn thể. Khi quy mô tổ chức lớn hơn, việc lựa chọn, bố trí đội ngũ cán bộ thôn có điều kiện thuận lợi hơn, tạo nguồn cán bộ có năng lực, uy tín và trách nhiệm. Đây là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức chính trị - xã hội ở cơ sở.
Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi, quá trình sáp nhập thôn cũng đặt ra không ít khó khăn. Nhiều người dân có tâm lý gắn bó với tên gọi, truyền thống lịch sử và bản sắc văn hóa của thôn cũ. Một số địa bàn có diện tích rộng, dân cư đông hơn sau sáp nhập khiến khối lượng công việc của đội ngũ cán bộ thôn tăng lên đáng kể. Nếu không làm tốt công tác tuyên truyền, vận động và tạo sự đồng thuận trong Nhân dân thì có thể phát sinh những băn khoăn, lo lắng trong quá trình triển khai.
Chính vì vậy, để việc sáp nhập thôn đạt hiệu quả thực chất, cần đặc biệt coi trọng công tác dân vận, phát huy vai trò của cấp ủy, chi bộ, người có uy tín trong cộng đồng và các tổ chức đoàn thể. Mọi chủ trương, phương án sáp nhập phải được công khai, minh bạch, bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân. Đồng thời cần quan tâm giữ gìn các giá trị văn hóa truyền thống, phong tục, tập quán tốt đẹp của từng khu dân cư để người dân thấy rằng sáp nhập là để phát triển tốt hơn chứ không làm mất đi bản sắc vốn có của địa phương.
Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng chính quyền số, xã hội số và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc sáp nhập thôn là yêu cầu khách quan và cần thiết. Đây không chỉ là việc sắp xếp lại địa giới dân cư mà còn là bước chuẩn bị quan trọng nhằm xây dựng hệ thống chính trị cơ sở tinh gọn, hiện đại, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
Thực tiễn cho thấy, ở những nơi triển khai tốt chủ trương sáp nhập thôn, sự đồng thuận của Nhân dân ngày càng cao, bộ máy hoạt động hiệu quả hơn, nguồn lực được tập trung hơn và đời sống người dân không ngừng được cải thiện. Điều đó khẳng định rằng sáp nhập thôn là một chủ trương đúng đắn, phù hợp với xu thế phát triển, góp phần xây dựng nông thôn ngày càng văn minh, hiện đại và giàu đẹp.